Tel-wikasik ta’n na maliaptasik ta’n Tel-lukwemkl Apoqnmuekl, Sa’qewe’l etekl, Sa’qewe’l Wasoqenawekewo’kuo’ml, aqq Wksitqamuk Sa’qewe’l Etekl

1. Etek Te’sukunik

Ula ewikasik etek ta’n te’sukunik Wikumkewiku’s 1, 2025

Ula ewikasik aqq ta’n toqtekl tel-lukwekl sa’se’wa’toq ta’n Tel-lukwek Apoqnmuek Maliaptmk Tel-wikasik aqq we’jitasik ta’n Etek III ta’n tett Amalitasikl Kana’ta Ila’kwenawekl Majulkwatmkl aqq Tel-lukwekl Tel-wikasikl.

2. Nuji-kla’qa’taqetite’wk

Ula ewikasik na iknmuetasik pesu’kwatmk ta’n tepkisaqesikl 4 (1) aqq 12 (3) ta’n na Amalitasikl Kana’ta Tel-lukwek Teltek.

3. Ewikasik

Tel-lukwekl apoqnmuekl na sa’se’wa’toq ta’n na teli-nsitmk, welte’tmk, ewe’wasik, aqq welqatmk ukjit sa’qewe’l etekl. Tel-tepawtikl wiaqtekl elt tel-lukwekl apoqnmuekl na kisi milijuwiktital, apajaptek pikwelkl ankaptasikl aqq wksitqamukewe’l-telaptikemkl,aqq,jiptuk sa’se’wa’siktitew asoqmi aja’sik. Maliaptmi’titl amal-tl-lukwutijik nuta’q kisi-sa’se’wa’siktn ta’n pikwelkl etekl ta’n ewikasikl aqq apaji-klusultimkl ukjit sa’se’wa’sik ke’sk mikuaptik ta’n nuta’q ta’n maw-klu’kl amal-tl-lukwutimkl aqq ta’n nuta’q kejitme’k pesu’kwatmk. Ula ewikasik iknmuetoq msit ila’kwenawek ukjit ta’n maliaptasikl ta’n tel-lukwemkl apoqnmuekl kejitmk ta’n westawiatmk ta’n nekemowk sa’qewey tel-tepawtik ma’wt na elt, ta’n na telitpiaql national-e’l sa’qewe’l etekl, ta’n mikwite’tasik mekite’tasik. Ula tel-wikasik ma’wt iknmuetoq ukjit sa’qewe’l etekl, Sa’qewe’l wasoqenawekuo’kuo’ml aqq Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l etekl.

Ta’n il-pila’tasik ula ta’n tel-wikasik na tel-lukwemks amskwes ukjit apaji-klusimk ukjit ta’n Teliaqewey aqq Apiksiktuaqn Apanketasik ta’n Kana’ta Wikutk ukjit Lukwasiktn 79 (ii). Tel-wikasik apoqnmatk enkatasikl te’wi-wikasultikl ta’n na Kaplno’l ukjit Kana’ta Tel-lukwek Kisitasik ektasiksip ukjit apaji-klusin ta’n na Mawtekl Nation-el Seya’tasik ta’n na Tetpaqa’qewe’l ukjit L’nu’k Mimajuinu’k.

Nasi-wi’kmk u’t tel-wikasik, Amalitasikl Kana’ta kepmite’tk ta’n tplutaqniktuk kelpitasikl tetpaqa’qewe’l ta’n L’nu’k mimajuinu’k aqq wnaqnkl tetpaqa’qewe’l aqq maliaptmkl wiaqtekl elt kiskukewe’l aqq Sa’qewe’l treaty-el, kisa’matultimkl aqq we’tuwe’k aqq welapetmk kisa’matultimkl.

Ula tel-wikasik na telita’sik ukjit ta’n etekl na majulkwatmkl ta’n kepmite’tk ta’n ewikasik ukjit e’tasiw sa’qewey etek. Pikwelkl utann aqq L’nu’k toqo’ma’ti’tiji na ala’tu’titl nuta’ql aqq kelu’lkl toqijoqtekl ukjit ta’n tel-lukwek sa’qewey lame’k Amalitasikl Kana’ta anko’tiket. Ukjit kepmite’tmn u’t toqijoqtekl, pilu’tekl telaptasikl aqq wksitqamuk-nemitasikl miamujpa ekinua’tuaji ta’n maliaptmi’tij ta’n tel-lukwemkl apoqnmuekl. Ula tel-wikasik elt toqi-lukwutimk etek mekwaye’k, iknmuetoql kisi-tl-lukwutimkl ukjit eltun aqq mlkiknewa’tun kepme’kl tela’matultimkl aqq nestmk, nikantek ukjit elukwek, westawi’wek, aqq tel-lukwek tetapu’tek maliaptmk ta’n tel-lukwutimk sa’qewey.

4. Nasi-wikasik

4.1
This policy applies to:
4.1.1
Tel-lukwekl apoqnmuekl ta’n sa’qewe’l etekl iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta aqq ta’n na mawte’memk lame’k ta’n anko’tikemk ta’n Amalitasikl Kana’ta wiaqiw tel-lukwutimkl apoqnmuekl ta’n na maqatuwi’ketmkl kisna el-wi’kmutl si’st mawita’jik.
4.1.2
Sa’qewe’l etekl maqmikek iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta.
4.1.3
Sa’qewe’l Wasoqenawekuo’kuo’ml iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta.
4.1.4
Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l Etekl, kisna na’tukoqoe’l ta’n Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l etekl, iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta.
4.2
Ula tel-wikasik mu nasi-wikasiktnuk ukjit:
4.2.1
Mpuinu wktinin, etqutamkewe’l koqoe’l,etqutaqne’kati’l, aqq pilewe’l etqutaqne’kati’l.
4.3
Ula tel-wikasik miamujpa ekitmk aqq nasi-wikasik ta’n na toqtek elt wiaqtek tplutaqniktuk, tetpaqa’tikekewe’l aqq tel-wikasikl tel-lukwekl wiaqiw katu mu asamelktnukl ta’n na ewikasikl ta’n tepkisaqesik 9 lame’k. Ula tel-wikasik miamujpa elt ekitasik aqq nasi-wi’kmk elt toqtek msit ta’n nasi-wikasultikl treaty-el, kisa’matultimkl, aqq kisitasikl nikani-ika’tasikl elt L’nu’k Mimajuinu’k.

5. Majulkwatmkl

Amalitasikl Kana’ta elukwutijik miamujpa nasi-wi’kusultijik ta’n majulkwatasikl majulkwatmkl ta’n na maliaptasik ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl:

5.1
Toqita’mk
5.1.1
Toqi-lukwutimk elt L’nu’k toqi-lukwutijik ta’n na telqamiksimk wiaqtek elt ta’n L’nu’k Toqi-lukwutimk Telitasik aqq elt utann ukjit kjijitun ta’n westawiatmk aqq seya’tmk amal-tl-lukwemkl apajapa’sik pilu’tekl telaptasikl aqq kjijitaqne’l telitasikl.
5.1.2
Toqi-lukwutik elt toqi-lukwutioqik ukjit eltun ekinuwa’tikekl kisite’tmkl ta’n na maliaptmi’tij ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl.
5.2
Nsituo’qn
5.2.1
Akase’wimk kjijitaqn ukjit eltun naji-klu’lk nsituo’qn ta’n na sa’qewey telawtik ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl ta’n na ekinua’tujik ta’n l’nueye’l teltekl ta’n kejitmk aqq na etek ta’n pikwelkl ta’n iloqapimkl tel-lukwemkl aqq etekl wiaqiw ktunk sa’qewey.
5.2.2
We’we’n ula nestmk ukjit mikuaptmn tel-lukwekl apoqnmuekl, elte’n tel-lukwekl tetapu’tekl mekenemkl, aqq kjijitun ta’n telta’q elukwemk ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl.
5.3
Westawiasik
5.3.1
We’jite’n westawiasikl ajipjutasikl etekl ta’n na sa’qewey telawtik ta’n na tel-lukwek apoqnmuek mikuaptmk ta’n mesnmk ta’n sulieweye’l aqq mimajuinue’l apoqnmuekl ma’wt na elt tel-tepawtik.

6. Tel-lukwemk aqq ajipjutmkl ika’ql

6.1
Ta’n tel-lukwemk ula ta’n tel-wikasik na ukjit iknmuetun ila’kwenawek ta’n na maliaptmk ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl, sa’qewe’l etekl, Sa’qewe’l wasoqenawemkuo’kuo’ml aqq Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l etekl iknmuetasikl aqq anko’tasikl ta’n na Amalitasikl Kana’ta.
6.2
Ta’n ajipjutasikl ika’ql ukjit ula tel-wikasik na ula majulkwekl:
6.2.1
Ta’n sa’qewe’l telawtikl ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl na westawiasik ukjit kepmite’tasiktn sa’q wejkwikwutijik aqq ukjit ta’n welapetmi’tij nike’ aqq elmi’knik wejkwikwutijik.
6.2.2
Pesu’kwatmkl ukjit ta’n maliaptasikl ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl na etekl-ika’tasikl aqq tel-lukwemkl tetapu’tekl.
6.2.3
Amalitasikl Kana’ta ewe’wkl kisitasikl ukjit naskwa’tasik kisita’simk eltmk ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl aqq Sa’qewe’l etekl ukjit ika’tun aqq kepmite’tmn L’nuey maliaptmk ta’n sa’qewe’l etekl.
6.2.4
Tel-lukwek apoqnmuek maliaptik na kisi-sa’se’wa’to’q ukjit ta’n maliaptmk ta’n sa’qewe’l etekl ma’wt elt ma’wt Amalitasikl Kana’ta ikantekl, kisitasikl aqq telitasikl.
6.2.5
Sa’qewe’l etekl ta’n maqmikal iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta na kelpitasikl ukjit mu asite’tasiktnuk kesikawta’q.
6.2.6
Ta’n sa’qewey telawtik ta’n Sa’qewe’l Wasoqenawemkuo’kuo’ml iknmuetasik ta’n Amalitasikl Kana’ta na maliaptasikl majulkwatmk elt na Sa’qewey Wasoqenawekuo’kuo’m Kelpitekek Teltek.
6.2.7
Ta’n Tewa’tpukuik Wksitqamuk Telawtik ukjit Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l etekl, kisna etekl ta’n Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l etekl, iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta na westawiasikl ukjit wlapetasiktn nike’ aqq elmi’knik wejkwikwutijik.

7. Maliaptasikewe’l

7.1
Ta’n Amalitasikl Kana’ta President aqq Saqmaw Executive Kelpiteket miamujpa:
7.1.1
Kjijite’n ta’n tel-lukwemk aqq ajipjutasikl ika’ql ta’n tel-wikasik na mesnmi’titl na.
7.1.2
Tlim wnaqa’tasikl ta’n ula tel-wikasik ukjit ta’n Minister.
7.1.3
Asite’te’n toqtekl elu’kwekl aqq pikwelkl wnaqa’tasikl.
7.2
Ta’n Vice-President, L’nueye’l Tela’matultimkewe’l aqq Tel-lukwek Sa’qewey miamujpa:
7.2.1
Iknmuete’n elukwek nikantek aqq aknutk ta’n tel-wikasik aqq toqtekl tel-lukwekl ukjit Amalitasikl Kana’ta toqo’ma’tijik.
7.2.2
Nikana’te’n ta’n ewe’wasik ta’n ula tel-wikasik aqq toqtekl tel-lukwekl elt kepmite’taqn ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl ta’n na etek ta’n tett mawte’mekl lame’k ta’n anko’tiket Amalitasik Kana’ta.
7.2.3
Iknmuete’n elukwek nikantek aqq klusuaqn toqtek ukjit ta’n eltmk aqq apanketmk ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl, Sa’qewe’l etekl, Sa’qewe’l wasoqenawekuo’kuo’ml aqq Wksitqamukewe’l Sa’qewe’l etekl iknmuetasikl aqq anko’tasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta.
7.2.4
Kjijite’n ekinu’tmasin, ila’kwenawen, aqq ilapaqawemkewe’l ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl maliaptmkl na kisitasikl aqq etekl ukjit Amalitasikl Kana’ta toqo’ma’tijik.
7.2.5
Kjijite’n ta’n na mikuaptmk ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl lame’k section 7.4.1 na tewa’tketnasik aqq na ta’n tele’k ukjit elt ta’n L’nuey Maliaptmk Telitasik aqq toqtekl tel-lukwekl.
7.2.6
Maliapte’n ta’n utan na amal-tl-lukwek ta’n tel-lukwek apoqnmuek maliaptmk.
7.2.7
Maliapte’n ta’n te’sik ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl mikuaptasikl lame’k section 7.4.1
7.2.8
Jiko’te’n ta’n tel-wl-lukwek ta’n ula tel-wikasik.
7.3
Ta’n Vice-President, Tel-lukwekl miamujpa:
7.3.1
Nikana’te’n ta’n ewe’wasik ta’n ula tel-wikasik aqq wiaqtekl tel-lukwekl ta’n sa’qewe’l etekl ukjit msnmn nekemowk ketu’ tl-lukwuti’titl aqq ajipjutasikl ika’ql.
7.4
Toqita’mk, ta’n Vice-President Tel-lukwutimkl aqq ta’n Vice-President, L’nueye’l Tela’matultimkewe’l aqq Tel-lukwutimk Sa’qewey jiptuk:
7.4.1
Asite’te’n ta’n maliaptmk ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl mu tlimuluk ta’n kela’qa’tikete’w na ki’s tel-lukwet ta’n tplutaqniktuk kisna pilewey tel-wikasik ta’n na Minister.
7.4.2
Ika’l ta’n kepmite’tmut kela’qa’tiket lame’k section 7.4.1 ukjit asite’tmn ta’n mikuaptmk ta’n tel-lukwekl apoqnmuekl ukjit ta’n executive lame’k nekemowk maliaptmi’tij.
7.5
Vice-President, Ketloqoey Maqmikewey aqq Kutmo’taqn miamujpa:
7.5.1
Na ta’n Mawi-espepit Ika’lut Nikanus ukjit Ketloqoey Maqmikewey aqq Na’tukoqoey, kjijitun ta’n na majulkwatmkl ukjit ula tel-wikasik aqq ta’n nuta’ql ukjit toqtekl tel-lukwekl na sa’se’wa’tasikl ta’n nasa’tasikl maliaptasik, kisitasik aqq apanketmk tel-lukwekl ukjit ketloqoey maqmikew aqq koqoey.
7.5.2
Ukjit apoqnmatmn ewe’mn ula ta’n tel-wikasik aqq wiaqtekl tel-lukwekl, kjijitun na technical-e’l ekina’masultimkewe’l ilapaqawemkewe’l aqq ila’kwenuksin ta’n na westawiatmk ukjit ketloqoey maqmikew na kisitasik aqq etek ta’n Amalitasikl Kana’ta toqo’ma’tijik.
7.6
Toqita’mk, ta’n Vice-President, Ketloqoey Maqmikew aqq Kutmo’taqn aqq Vice-President L’nueye’l Tela’matultimkewe’l aqq Tel-lukwek Sa’qewey miamujpa:
7.6.1
Kjijite’n ta’n majulkwatmkl ukjit ula tel-wikasik aqq ta’n tel-lukwekl na nasa’tasikl aqq kisi-sa’se’wa’tasikl ta’n na’tukoqoey aqq ketloqoey maqmikew apanketmk kisite’tmkl.
7.7
Msit Amalitasikl Kana’ta Vice-President-aq miamujpa:
7.7.1
Kejitu’tij na Amalitasikl Kana’ta toqo’ma’tijik tetapuwi-kinu’tmasultijik ta’n tel-lukwek apoqnmuek maliaptmk.
7.8
Memke’k Toqpultijik Superintendent-aq miamujpa:
7.8.1
Kjijite’n ta’n na sa’qewe’l etekl, ta’n majulkwatmkl ta’n ula tel-wikasik aqq ta’n nuta’ql ukjit wiaqtek tel-lukwekl na nasa’tasikl aqq kisi-sa’se’wa’sikl ta’n tett maliaptmk ukjit tel-lukwekl apoqnmuekl ta’n na teltek nkutey elt apisqaykne’l amal-tl-lukwutimkl te’wi-wikasultikl ta’n na Kisitasik ukjit Kespiaq aqq Mikwite’tmk.

8. Ewikasikl

Sa’qewey Etek
Ta’n etek kisna na’te’l ta’n awtikl etekl ta’n sa’q mimajuinu’k tel-lukwutisnik westawiasiksip, lame’k kisna wnaqiw ta’n maqmikek.
Ewikasultikl Federal-ey Sa’qewey Kisitasik
Ta’n Ewikasultikl Federal-ey Sa’qewey Kisitasik ika’tasik lame’k ta’n Wisawsukieweyey Toqi-lukwutimk Tel-wikasik ta’n na Maliaptmkl ta’n Ketloqoe’l Maqmikal kespiaq ta’n Etquljuiku’s 13, 2022.
Mikwite’tmk mekite’tmk
Nestmalsikewtek na ta’n teltek kisna tele’k ta’n na National-ey Sa’qewey Etek ta’n tujiw na ta’n etek na apaji-msnk ta’n sa’qewey telawtik ukjit ta’n na ika’tasik. Mikwite’tmk mekite’tmk na mesnmk ta’n tujiw piltu’tek nuta’q na majulkwatasik.
Westawiatmk
Msit tel-lukwemkl kisna tel-lukwekl elu’kwek ta’n na apaji-msnmn sa’qewe’l telawtikl ta’n na tel-lukwek apoqnmuek, sa’qewey wasoqenawekuo’kuo’m aqq Wksitqamukewey Sa’qewey etek.
Tel-lukwek apoqnmuek
Apoqnmuekl tel-lukwekl na nemitu’tij mimajuinu tel-lukwet aqq ala’toq teluek ta’n wejiaq ukjit nekemowk toqi-lukwutijik elt telaptmkl ta’n mimajuinuey sa’qewey, tel-lukwek, aqq kjijaqmijuey.

Tel-lukwekl apoqnmuekl maliaptmk elu’kwatk na westawiatmn ta’n sa’qewey telawtik ta’n na majulkwatmkl:
  1. National-ey Sa’qewey etek;
  2. Sa’qewey Puljayney Etek;
  3. Federal-ey Sa’qewey Maqmikew ika’tasik lame’k ta’n Ila’kwenk ta’n na Maliaptmk ta’n Ketloqoey Maqmikew ta’n kisna kespiaq Etquljuiku’s 13,2022;
  4. ta’n Ewikasultikl Federal-ey Sa’qewey Kisitasik: aqq
  5. kelu’lkl kisna mu kelu’lktnukl apoqnmuekl mikuaptmkl na ala’tun sa’qewey telawtik lame’k tepkisaqesik section 7.4.1
Sa’qewey Wasoqenawekuo’kuo’m
Ta’n na sa’qewey wasoqenawekuo’kuo’m aqq toqtekl kisitasikl ika’tasikl lame’k tepkisaqesik 6 ta’n na Sa’qewey Wasoqenawekuo’kuo’m Kelpitasik Teltek.
Sa’qewey etek
Maqmikew, pitek maqmikek, mqumi, aqq samqwan iknmuetasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta ta’n na national-ey sa’qewey etek, national-ey amalitasik aqq amalitasik ika’tasik, aqq ta’n pasik tekenl pilewe’l kelpitasikl sa’qewey etek na ewikasik ta’n tepkisaqesik 2 ta’n na Amalitasikl Kana’ta Toqi-lukwutijik Teltek.
Sa’qewey Puljaynewey Etek
Ta’n sa’qewey puljayney etek ika’tasik lame’k tepkisaqesik 4 ta’n na Sa’qewey Puljayne’l Etekl Kelpitasik Teltek.
Sa’qewey telawtik
Ta’n aesthetic-ey, sa’qewey, mimajuaqney, tel-lukwek, toqeyimk, kisna kjijaqmijuey nuta’q ta’n na tel-lukwek apoqnmuek kisna sa’qewey etek.

Ta’n na telitpiaq ukjit na sa’qewey wasoqenawekuo’kuo’m, sa’qewey telawtik teluek na sa’qewey tele’k.

Ta’n na telitpiaq ukjit na Wksitqamukewey Sa’qewey etek, sa’qewey telawtik teluek na Welte’tasik Wksitqamuk Telawtik.

Ta’n kela’qa’tikek sa’qewey telawtik tel-nenmk ta’n na tel-lukwek apoqnmuek ika’tasik ta’n na Minister na we’jiut ta’n na msit nasi-wikasultijik ta’n federal-e’l sa’qewe’l ika’tasikl maliaptasikl ta’n Amalitasikl Kana’ta.
Mikuaptmk Federal-ey Sa’qewey Kisitasik
Ula kisitasik teli-ika’tasik ukjit na Mikuaptmk Federal-ey Sa’qewey Kisitasik lame’k ta’n Tel-wikasik ta’n na Maliaptasik ta’n Ketloqoey Maqmikew keskmna’q na Etquljuiku’s 13, 2022.

9. Nestmalsikewtasikewe’l

Tplutaqn

Toqtekl tel-wikasikl etekl

Wksitqamukewe’l Seya’tmkl, Mawita’mkl aqq Treaty-el

Date modified :